Haber: Emir Sahtiyan (İAHA)
2025 yılında yayımlanan uluslararası bir araştırma, üretken yapay zekânın toplum ve gazetecilik üzerindeki etkilerine ilişkin kamuoyu algısını ortaya koydu. Çalışma, yapay zekâ kullanımının hızla arttığını ancak özellikle haber üretimi söz konusu olduğunda toplumun temkinli bir yaklaşım sergilediğini gösteriyor.
Yapay Zekâ Kullanımı Hızla Artıyor
Araştırmaya göre üretken yapay zekâ sistemlerinin kullanımı son bir yıl içinde dikkat çekici biçimde yükseldi. 2024’te yüzde 40 seviyesinde olan genel kullanım oranı, 2025’te yüzde 61’e çıktı. Haftalık kullanım oranının yüzde 18’den yüzde 34’e yükselmesi ise bu teknolojilerin gündelik yaşamın bir parçası hâline gelmeye başladığına işaret ediyor.
Özellikle 18–24 yaş aralığında kullanım oranlarının yüksek olması, genç kuşağın dijital yeniliklere daha hızlı uyum sağladığını ortaya koyuyor. En yaygın kullanılan sistem ChatGPT olurken, onu Google Gemini ve Microsoft Copilot gibi büyük teknoloji şirketlerinin geliştirdiği araçlar izliyor.
Bilgiye Erişim İlk Sırada
Araştırma, yapay zekânın en yoğun biçimde bilgi edinme amacıyla kullanıldığını gösteriyor. Katılımcılar; araştırma yapmak, sorulara yanıt bulmak, fikir üretmek ve karmaşık konuları daha anlaşılır hâle getirmek için bu teknolojilere başvuruyor. Metin, görsel ve video üretimi gibi medya odaklı kullanımlar da artış gösterse de, yapay zekâ giderek alternatif bir bilgi arayüzü olarak konumlanıyor.
Gazetecilikte Güven ve Denetim Tartışması
Araştırmanın öne çıkan bulgularından biri, gazetecilik alanında yapay zekâ kullanımına yönelik kamuoyu tutumlarının karmaşık yapısı oldu. Katılımcıların yalnızca küçük bir bölümü, tamamen yapay zekâ tarafından üretilen haberlere olumlu yaklaşıyor. Otomatik içerik üretimi, özellikle güven ve şeffaflık konularında soru işaretleri yaratıyor.
Buna karşılık, insan denetimi bulunan ya da gazetecilerin kontrolünde yapay zekâ desteğiyle hazırlanan içerikler daha kabul edilebilir bulunuyor. Toplum, yapay zekânın yazım denetimi, dil bilgisi düzeltme ve çeviri gibi arka plan süreçlerinde kullanılmasına daha sıcak bakıyor.
Editoryal Sorumluluk Öne Çıkıyor
Katılımcıların önemli bir bölümü, gazetecilerin yapay zekâ çıktısını düzenli olarak kontrol edip etmediğinden emin olmadığını belirtiyor. Bu durum, haber medyasına duyulan güven ile yapay zekâ kullanımına duyulan güven arasında doğrudan bir ilişki bulunduğunu ortaya koyuyor.
Araştırma sonuçlarına göre üretken yapay zekâ hızla yaygınlaşsa da, haber üretimi söz konusu olduğunda insan unsurunun merkezi önemi korunuyor. Toplum, teknolojik yenilikleri reddetmiyor; ancak etik ilkeler, denetim mekanizmaları ve şeffaflık konusunda açık güvenceler talep ediyor. Uzmanlara göre gazeteciliğin geleceği, yapay zekâ ile insan emeğinin dengeli ve sorumlu biçimde bir araya getirilmesine bağlı görünüyor.
