Haber: Ayberk AKYIL (İAHA)
Yapay zekâ, medya sektöründe hız, verimlilik ve düşük maliyet gibi önemli avantajlar sunarken, gazeteciler bu teknolojinin aktardığı bilgilerin mutlaka sağlam bir editoryal süzgeçten geçirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Medya kuruluşları, son yıllarda yapay zekâyı yoğun biçimde kullanmaya başladı. Wan-IFRA verilerine göre Associated Press (AP), 2014’ten bu yana finans haberlerini otomatik sistemlerle üretiyor. Benzer bir uygulama da The Washington Post’ta görülüyor. Gazete, “Heliograf” adlı sistemiyle seçim sonuçları ve spor karşılaşmalarına ilişkin haberlerin bir bölümünü yapay zekâ desteğiyle hazırlıyor.
Yapay zekâ en çok analiz gerektiren, büyük veri içeren ve zaman alan işlerde tercih ediliyor. Haber kurumları, bu araçların ürettiği içerikleri doğrudan yayınlamak yerine editoryal bir kontrolden geçiriyor; yani yapay zekâyı bir haberci değil, bir asistan olarak konumlandırıyor. AP gibi yapay zekâyı aktif kullanan kurumlar, deşifre, çeviri ve video kesme gibi işlemlerde bu teknolojiden yararlanarak rakiplerine kıyasla çok daha hızlı haber üretebiliyor.
Görsel yapay zeka ile üretilmiştir.
Araştırmalar ise okuyucuların yapay zekâ ile hazırlanan içeriklere temkinli yaklaştığını gösteriyor. Reuters Institute’un “Digital News Report” çalışmasına göre, Amerikalı katılımcıların yüzde 52’si, İngilizlerin ise yüzde 63’ü haberlerin büyük ölçüde yapay zekâ ile üretilmesinden rahatsızlık duyuyor. Reuters bu nedenle haberlerde yapay zekâ kullanım oranını belirtirken, BBC ise yapay zekâ tarafından oluşturulan içeriklerde “AI tarafından üretildi” etiketini zorunlu hale getirdi. The Washington Post ise yapay zekâ ile üretilen video ve görselleri tespit etmek için özel bir denetim aracı geliştirdi.
Yapay zekânın hız ve maliyet açısından avantajlı olması, “Gazetecilerin yerini alabilir mi?” sorusunu gündeme getiriyor. Ancak büyük haber kuruluşları bu görüşe sıcak bakmıyor. OpenAI ile anlaşması bulunan AP, yapay zekânın gazetecinin yerine geçmesi için değil, işini kolaylaştırması için geliştirildiğini vurguluyor. BBC’nin kısa süre önce görevinden ayrılan Haber Genel Müdürü Deborah Turness de üretken yapay zekânın “gerçeklerle oynayarak” kamuoyunun haber güvenini zedeleyebileceği uyarısında bulunuyor.
Kısacası yapay zekâ, haber üretimindeki birçok süreci hızlandırıyor ancak insan gazetecinin yerini doldurabilecek bir konumda değil. Yine de medya kuruluşlarının işleyişine önemli bir kolaylık sağladığı şüphesiz.
