Haber: AYBERK AKYIL (İAHA)
Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump’ın ek gümrük vergisi kararı, küresel ölçekte büyük yankı uyandırdı. Türkiye’ye %10 oranında uygulanacak bu yeni vergi düzenlemesi, ekonomistler tarafından özellikle tekstil gibi alanlarda Türkiye açısından stratejik bir fırsat olarak değerlendiriliyor.
Geçtiğimiz günlerde Beyaz Saray’da bir açıklama yapan ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye’nin de dahil olduğu birçok ülkeye ek gümrük vergileri getireceğini duyurdu. Bu açıklamanın ardından Avrupa Birliği ülkeleri ve Çin’den hızlı tepkiler geldi. AB, toplamda 21 milyon euroluk ABD menşeli ürüne ek vergi uygulanmasına karar verirken, Çin ise ABD ürünlerine yönelik gümrük vergilerini %84’e çıkardı.
Truth Social hesabından açıklama yapan Trump, Çin’in verdiği tepkiye karşı Çin’e uyguladığı gümrük vergisini %125 yükselttiğini açıkladı. Açıklamanın hemen ardından da karşılık vermeyen 75’ten fazla ülke için vergilerin 90 gün boyunca askıya alındığını, bu süre zarfında söz konusu ülkelere %10 oranında vergi uygulanacağını belirtti.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye’ye yönelik %10’luk ilave gümrük vergisine ilişkin olarak, “Mayıs ortasında gerçekleştireceğimiz ABD ziyaretinde bu konuyu masaya yatıracağız. Karşılıklı ticareti ve ihracatı artırmak amacıyla hazırlıklarımızı hızlandırdık.” ifadelerini kullandı. Söz konusu yeni dönemi avantajlı bir hale çevirmek için gayret edeceklerini dile getiren Bolat, bu doğrultuda çalışmalara başladıklarını belirtti. Aynı zamanda diğer ülkelerin ihraç pazarlarında ve Türkiye pazarında yaşanabilecek zorlamalar karşısında da tedbirler alacaklarını ve bu süreci iş dünyası ile ihracatçılarla birlikte planlayacaklarını vurguladı.
Ekonomistler Ne Diyor?
İktisadi Kalkınma Vakfı Başkanı Ayhan Zeytinoğlu yaptığı basın duyurusunda değerlendirmelerde bulundu: “Özellikle Çin, Vietnam, Tayvan, Güney Kore ve Japonya gibi ülkeler olumsuz etkilenirken Türkiye’ye karşı yüzde 10’luk bir oran öngörüldü. Bu durum Türkiye’nin ABD pazarında bazı rakiplerine karşı avantaj kazanabileceğini gösteriyor. Özellikle tekstilde bu durum bir avantaj olabilir. Fakat söz konusu yüzde 10’luk vergi; çelik, alüminyum, bakır, bazı ilaçlar ve otomobil parçaları haricindeki sektörler için geçerli. Bu sektörlerde halihazırda uygulanan yüzde 25’lik vergi aynı oranda uygulanmaya devam edecek. Bu sektörlerde de sevindirici olan ülkemize uygulanan yüzde 25’lik verginin diğer ülkelere de uygulanacak olmasıdır.”
Tekstil İhracatında Yeni Avantaj
Eski Hazine Müsteşarı Mahfi Eğilmez kişisel blogunda yaptığı yorumda, standart oranın üzerine ek bir vergiyle karşılaşılmadığı dikkate alınırsa Türkiye’nin bu düzenlemeden görece kazançlı çıkabileceğini belirtti. Tekstil ihracatında Türkiye’nin ciddi bir avantaja sahip olacağına dikkat çeken Eğilmez, Türkiye’nin tekstil ihracatındaki rakiplerine standart oranın üzerinde vergi uygulanacak olmasının Türkiye’den ABD’ye ihraç edilecek tekstil ürünlerinin fiyatlarını çok daha rekabetçi hale getireceğini ifade etti.
Uzak Doğu ve AB ülkelerine uygulanan yüksek oranlı ek vergilerin, bu ülkelerden yapılan yüksek teknoloji ürün ihracatında düşüşe yol açması bekleniyor. Eski Hazine Müsteşarı Mahfi Eğilmez, kişisel blogunda yayımladığı yazısında Türkiye’nin bu alanda rekabetçi bir yapıya sahip olmadığını, uzun süredir yüksek teknoloji üretimi ve ihracatında yeterli ilerleme kaydedilemediğini vurguladı.
Eğilmez yaptığı açıklamada, “Bu durumda yapılacak en doğru iş bu malları üreten uzak doğu firmalarıyla burada ortaklıklar kurarak üretimlerini burada Türk markaları altında yapmalarının sağlanması olacak. Böylece bu üreticiler Türk firmalarıyla ortak olarak ve Türk markasıyla üretecekleri ürünleri daha düşük gümrük vergileriyle ABD’ye ihraç edebilirler.” Dedi. Ancak Eğilmez, bu tür ihracat adımlarının, ABD’nin Türkiye’ye ek vergi uygulamayacağı yönünde bir güvence oluşturmadığını da belirtti.
Yeni gümrük vergileri küresel ticareti yeniden şekillendirirken, Türkiye’nin bu süreci nasıl yöneteceği hem ekonomi çevreleri hem de ihracatçılar tarafından yakından takip edilmesi bekleniyor.
