Haber ve Fotoğraf: Nazlı ÖZKOCAMAN (İAHA)
Zeytinburnu’nda, zamanın durduğu sakin bir bahçede yüzyıllardır şifalı olduğuna inanılan bir su kaynağı bulunuyor. İstanbul’un karmaşası çoğu zaman insanın iç sesini bastırırken, bu gürültünün tam ortasında tarihle inancın iç içe geçtiği gizemli bir durak yükseliyor: Balıklı Meryem Ana Rum Manastırı.
Manastırın kapısından içeri adım attığınız anda şehir adeta dışarıda kalıyor. Zaman burada daha yavaş akıyor; hatta kimi anlarda hiç akmıyormuş hissi veriyor. Yüzyıllar boyunca edilen duaların hâlâ havada asılı durduğunu düşünmeden edemiyorsunuz. Burası yalnızca bir ibadethane değil; şifalı olduğuna inanılan suyu, efsaneleşmiş balıkları ve imparatorluk tarihine uzanan kökleriyle İstanbul’un en büyülü mekânlarından biri.
Bir İsim, Bir Rüya, Bir Bağ
Bu ziyaret benim için sıradan bir gezi değildi. Çünkü ikinci ismim Meryem. Annem bana hamileyken bir gece rüyasında Meryem Ana’yı görmüş. Elinde bir küpe varmış; anneme doğru uzatıp “Kızın olacak, adı da Meryem olacak” demiş.
Asıl adı Zoodohos Piyi olan, “Yaşam Bağışlayan Kaynak” anlamına gelen bu ayazmanın Meryem Ana’ya ithaf edilmesi, manastırı benim için daha da anlamlı kılıyor. Dolayısıyla Balıklı Meryem Ana Manastırı’na adım atmak, bir bakıma annemin rüyasının izini sürmekti. Elbette kişisel hikâyemin ötesinde burası, İstanbul tarihinin en önemli yapılarından biri.
Kutsal Suyun Sessizliği
Ziyaretçileri ilk karşılayan detay, Ayazma’nın küçük havuzunda yaşayan ve kutsal kabul edilen balıklar. Şifalı olduğu düşünülen suyun hastalıklara iyi geldiğine; Meryem Ana’nın bir mucizeyle burada belirdiğine ve suya kutsiyet kazandırdığına inanılıyor.
Efsaneye göre, imparator bir görme engelliye bu sudan içirir; adam yeniden görmeye başlar. Bunun üzerine imparator, Meryem Ana’ya adanan bir kilise yaptırır ve bu kaynak “şifa veren su” olarak ün kazanır.
Işık, İnanç ve Tarih: Hayat Veren Pınar
Manastırın loş ışığında ilerlerken her adımda tarihin izleri karşınıza çıkıyor. Yapının geçmişi 5. yüzyıla dayanıyor. Bugün Rum Ortodoks dünyasının en önemli merkezlerinden biri olarak ayakta duruyor.
Doğu Roma İmparatoru I. Justinianus tarafından yaptırılan yapı, yalnızca bir ibadethane olmakla kalmıyor; aynı zamanda farklı kültürlerin tarihsel birlikteliğini de yansıtıyor. Avluda gezerken üzerinde Yunanca, Rumca ve Karamanlıca kitabeler bulunan taşlar, bu toprakların çok kültürlü geçmişini fısıldıyor.
Son Söz: İsmin Işığında
Her insanın bir ismi, her ismin bir hikâyesi vardır. Benim hikâyem bir rüyayla başladı ve bir manastırın taş duvarlarında yankısını buldu. Siz de bu kutsal bahçeyi ziyaret ettiğinizde, Ayazma’nın serin suyunu küçük şişelere dolduran insanlarla karşılaşacak, yüzyıllık patriklerin sessiz mezarlarının yanından geçecek ve İstanbul’un mistik geçmişine dokunacaksınız.
Balıklı Meryem Ana Manastırı, şehrin gürültüsünden uzaklaşıp bir mucizeye tanıklık etmek isteyen herkesi bekliyor.
