Haber: Emir Sahtiyan (İAHA)
İstanbul Aydın Üniversitesi’nde düzenlenen IV. ICDS Uluslararası İletişim, Dijitalleşme ve Toplum Sempozyumu kapsamında gerçekleştirilen 7. oturumda, yapay zekâ ve demokrasi arasındaki ilişki farklı boyutlarıyla ele alındı. “Yapay Zekâ ve Demokrasi” başlıklı oturum, 29 Nisan 2026 tarihinde 09.30–11.00 saatleri arasında çevrim içi olarak Zoom üzerinden gerçekleştirildi. Oturum başkanlığını Prof. Dr. Nuray Yılmaz Sert üstlenirken, oturum destek sorumlusu Arş. Gör. Oğuzhan Altunkurt oldu.
Oturumda yapay zekâ etiği, dijital diplomasi, algoritmik önyargı, hukuki sorumluluk ve dijital gazetecilik gibi başlıklar, akademisyenlerin sunumlarıyla kapsamlı biçimde tartışıldı.
Yapay Zekâ Etiği ve Demokrasi
Ankara Üniversitesi’nden Arş. Gör. Dr. İsmail Uğur Aksoy, yapay zekâ etiğini “agonistik demokrasi” perspektifinden ele aldı. Sunumda, mevcut etik yaklaşımların çoğunlukla uzlaşı odaklı olduğu; oysa demokratik çoğulculuğun korunması için farklılıkları ve karşıtlıkları içeren bir yapay zekâ etiğine ihtiyaç duyulduğu vurgulandı. Aksoy, algoritmaların toplumu tek tipleştirmek yerine farklı görüşlerin varlığını sürdürebileceği bir zemin sunması gerektiğini ifade etti.
Dijital Diplomasi ve Yapay Zekâ
Hasan Kalyoncu Üniversitesi’nden yüksek lisans öğrencisi Oğuzhan Altan ve Doç. Dr. Murat Aslan, yapay zekânın dijital diplomasi süreçlerindeki rolünü ele aldı. Literatür taraması ve nitel analiz yöntemlerine dayanan çalışmada, çok dilli çeviri, açık kaynak istihbaratı ve gerçek zamanlı doğrulama gibi fırsatların yanı sıra; algoritmik hatalar, dezenformasyon ve etik ihlaller gibi risklere dikkat çekildi. Yapay zekânın diplomatik süreçlere entegrasyonunda fırsat-risk dengesinin gözetilmesi gerektiği vurgulandı.
Algoritmik Yanlılık ve Ayrımcılık
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi’nden Arş. Gör. Cansel Arslan, yapay zekâ sistemlerindeki önyargı sorununu Teknolojinin Sosyal İnşası Kuramı çerçevesinde değerlendirdi. Sunumda, algoritmaların tarafsız olmadığı ve toplumsal önyargıları yeniden üretebildiği belirtildi. Bulgular, yapay zekâ modellerinin düşük statülü meslekleri suçla ilişkilendirme eğiliminde olduğunu gösterirken, karar süreçlerinde eşitlik ve adalet tartışmaları öne çıktı.
Yapay Zekâda Hukuki Sorumluluk ve Etik
Bağımsız araştırmacı Dr. Hüseyin Yaşa ve Gaziantep Üniversitesi’nden Öğr. Gör. Dr. Revşan Şen, yapay zekâ sistemlerinde etik ve hukuki sorumluluk konularını ele aldı. “Kara kutu” olarak tanımlanan algoritmik karar süreçlerinin şeffaf olmaması, denetlenebilirlik ve hesap verebilirlik sorunlarını gündeme getirdi. Sunumda, yapay zekâ geliştirme süreçlerinde etik ilkelerin ve yasal düzenlemelerin temel bir gereklilik olduğu vurgulandı.
Dijital Medyada Hakikat ve Doğrulama
İstanbul Üniversitesi’nden doktora öğrencisi Halil Gediz, dijital gazetecilikte haber doğrulama süreçlerine odaklandı. Sunumda tersine görsel arama, kaynak doğrulama ve konum analizi gibi yöntemlerin dezenformasyonla mücadelede kritik rol oynadığı belirtildi. Ayrıca dijital okuryazarlığın güçlendirilmesinin, bilgi kirliliğine karşı en etkili savunma mekanizması olduğu ifade edildi.
Yapay Zekâ ve Demokratik Gelecek
Oturumun genelinde, yapay zekâ teknolojilerinin demokratik değerlerle uyumlu hale getirilmesinin gerekliliği vurgulandı. Katılımcılar, algoritmaların toplumsal yapılar üzerindeki etkisini eleştirel bir perspektifle değerlendirirken, şeffaflık, hesap verebilirlik ve çoğulculuk ilkelerinin yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesinde merkezi bir rol oynaması gerektiğine dikkat çekti.
