Haber: Neval ŞENGÖL (İAHA)
Yerel tohumlar sadece ürün değil, geçmişin belleği ve geleceğin umudu. Türkiye’nin dört bir yanında düzenlenen tohum takas şenlikleri, doğayla ve kültürle yeniden bağ kurmak isteyenleri bir araya getiriyor.
Bir elin tuttuğu bir tohum, yalnızca bir bitkinin değil; bir köyün, bir geçmişin ve bir kültürün izini taşıyabilir. Bu bilinçle Türkiye’nin pek çok köyünde ve kentinde tohum takas şenlikleri düzenleniyor.
Muğla’nın Fethiye ilçesine bağlı Yeşilüzümlü Köyü, bu hareketin öncülerinden. Her yıl binlerce ziyaretçiyi ağırlayan köyde, yüzlerce çeşit atalık tohum takas ediliyor, üretim ipuçları ve tarifler paylaşılıyor.
Ziraat mühendisi ve aktivist Fikret Uysal, bu etkinliklerin kültürel sürdürülebilirlik açısından da önemli olduğuna dikkat çekiyor: “Tohum sadece bir üretim aracı değil; bir bellektir. Atalık tohumlar iklim değişikliği karşısında da daha dirençlidir.”
Şenliklerde kadın üreticiler, annelerinden kalan tohumları ve pişirme tekniklerini paylaşarak kültürel aktarımı da sağlıyor. Çocuklar için düzenlenen atölyelerle doğaya temas eden minikler, toprağa dokunmanın büyüsünü erken yaşta keşfediyor.
Büyük şehirlerde de tohum kütüphaneleri yaygınlaşıyor. Belediyeler ve kooperatifler aracılığıyla kurulan bu merkezlerde halk, ücretsiz tohumlara erişebiliyor. Tohum takas şenlikleri küçük ama güçlü bir hareketin parçası: Çünkü bir tohum sadece ürün değil, bir gelecek demek.
